Duurzaam ondernemen begint bij je mensen: zo houd je personeel gezond aan het werk

Bij duurzaam ondernemen denken veel bedrijven eerst aan zonnepanelen, elektrische bestelbussen of minder verpakkingsmateriaal. Logisch, want dat zijn zichtbare stappen. Toch is er een vorm van duurzaamheid die minstens zo veel invloed heeft op de toekomst van een bedrijf: duurzame inzetbaarheid. Kunnen je medewerkers over vijf of tien jaar nog met plezier en in goede gezondheid hun werk doen? Voor kleine en middelgrote bedrijven is dat geen luxevraag, maar een kwestie van continuïteit.

Waarom duurzame inzetbaarheid juist in het mkb telt

In een team van tien of twintig mensen merk je elke uitval direct. Valt de enige planner of de ervaren monteur langere tijd weg, dan lopen orders vertraging op en nemen collega's extra werk over. Die extra druk kan op zijn beurt weer tot nieuwe uitval leiden. Grote organisaties vangen zo'n gat nog op met een flexibele schil of een afdeling die bijspringt. In het mkb ontbreekt die buffer vaak.

Daarnaast speelt de krapte op de arbeidsmarkt. Goede vakmensen vinden is lastig, dus het loont om de mensen die je al hebt gezond en gemotiveerd te houden. Investeren in je personeel is in die zin net zo goed een investering in de toekomst van je bedrijf als een nieuwe machine.

Begin bij een eerlijk beeld van de risico's

Duurzame inzetbaarheid begint niet met een fruitmand of een sportabonnement, maar met inzicht. Welke taken zijn fysiek zwaar? Waar ontstaat piekdrukte? Werken mensen veel alleen of onder tijdsdruk? De risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) is hiervoor het vertrekpunt. Elk bedrijf met personeel is verplicht er een te hebben, inclusief een plan van aanpak. Wie de RI&E serieus neemt en actueel houdt, heeft meteen een praktische agenda voor gezond werken.

Vergeet daarbij de mentale kant niet. Werkdruk, onduidelijke verwachtingen en spanningen in een team zijn net zo goed arbeidsrisico's als tillen of lawaai. Ze vallen onder psychosociale arbeidsbelasting en horen ook in de RI&E thuis.

Praktische stappen die weinig kosten

Veel maatregelen voor gezond werken vragen vooral aandacht en regelmaat, geen grote budgetten. Denk aan:

• Een vast moment per jaar waarop je met elke medewerker bespreekt hoe het werk bevalt en wat iemand nodig heeft om het vol te houden.
• Het periodiek aanbieden van een arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO), waarmee gezondheidsrisico's die met het werk samenhangen vroeg in beeld komen.
• Taakroulatie bij fysiek zwaar of eentonig werk, zodat de belasting beter verdeeld wordt.
• Ruimte voor scholing, zodat medewerkers mee kunnen groeien met nieuwe technieken en werkwijzen.
• Een preventiemedewerker die aanspreekpunt is voor veiligheid en gezondheid. In kleine bedrijven kan de ondernemer die rol zelf vervullen.

Preventie en verzuimbegeleiding horen bij elkaar

Hoe goed je preventie ook regelt, er zullen altijd medewerkers ziek worden. Dan is het belangrijk dat begeleiding snel en zorgvuldig verloopt, zodat iemand op een verantwoorde manier terugkeert. Een arbodienst die zowel preventie als verzuimbegeleiding doet, ziet de verbanden tussen beide. Terugkerend verzuim op een bepaalde afdeling kan bijvoorbeeld wijzen op een risico dat in de RI&E nog onvoldoende aandacht kreeg.

Voor kleinere werkgevers bestaan er arbodiensten die zich specifiek richten op het mkb. Op verdimkb.nl zie je bijvoorbeeld hoe een arbopartner voor bedrijven tot 100 werknemers verzuimbegeleiding combineert met preventieactiviteiten en een vitaliteitsplatform voor medewerkers. Zo'n combinatie maakt het makkelijker om gezond werken een vast onderdeel van de bedrijfsvoering te maken in plaats van een los project.

Duurzaamheid in de volle breedte

Een bedrijf dat zijn energieverbruik terugdringt maar zijn mensen opbrandt, is maar half duurzaam. Door gezondheid en inzetbaarheid net zo serieus te nemen als je CO2-voetafdruk, bouw je aan een organisatie die het lang volhoudt. Begin klein: actualiseer je RI&E, voer het gesprek met je team en maak afspraken over wie waar verantwoordelijk voor is. Die stappen leveren vaak sneller resultaat op dan je verwacht.