Verduurzamen begint vaker bij je radiator dan je denkt

Wie zijn woning wil verduurzamen, denkt al snel aan zonnepanelen of een warmtepomp. Toch wordt één onderdeel vaak overgeslagen: het afgiftesysteem, oftewel de radiatoren die de warmte daadwerkelijk je kamer in brengen. Juist daar valt veel te winnen. Een woning die op lagere temperatuur verwarmd kan worden, is namelijk klaar voor duurzame warmtebronnen zoals een warmtepomp of een aansluiting op een warmtenet.

Het goede nieuws is dat je daarvoor niet meteen je hele installatie hoeft te vervangen. Vaak is het vervangen van een paar verouderde radiatoren al een flinke stap. Bij een gespecialiseerde webshop als Radiator-outlet vind je modellen die zijn ontworpen om goed te presteren bij lagere aanvoertemperaturen, dus met koeler cv-water. Zo raakt je woning stap voor stap voorbereid op aardgasvrij verwarmen.

Waarom lage temperatuur andere eisen stelt

Een traditionele cv-ketel stuurt water van zo'n 70 tot 80 graden door je radiatoren. Een warmtepomp werkt met veel lagere temperaturen, vaak tussen de 35 en 55 graden. Dat verschil is geen detail, want hoe lager de aanvoertemperatuur, hoe efficiënter een warmtepomp zijn werk doet.

Het probleem is dat een oude radiator op die lage temperatuur simpelweg te weinig warmte afgeeft. Het water stroomt er wel doorheen, maar de kamer wordt niet behaaglijk. Veel mensen concluderen dan dat een warmtepomp "niet werkt" in hun huis, terwijl het eigenlijke knelpunt aan de muur hangt.

Hybride en lagetemperatuurradiatoren in gewone taal

Een lagetemperatuurradiator is gebouwd met een groter afgifteoppervlak, zodat hij ook bij koeler water voldoende warmte levert. Hybride modellen gaan een stap verder en combineren verwarming via het cv-water met een elektrisch element of ingebouwde ventilatoren die de warmteafgifte versterken. Zo krijg je ook op lage temperatuur snel een warme ruimte.

Voor wie is dat interessant? In de eerste plaats voor woningbezitters die nu of op termijn een warmtepomp overwegen. Maar ook als je voorlopig je cv-ketel houdt, is zo'n radiator een verstandige keuze. Je kunt je ketel dan alvast op een lagere temperatuur instellen, waardoor hij zuiniger stookt, en je bent voorbereid op de overstap later.

Wat je zelf kunt nagaan

Voordat je iets vervangt, loont het om te weten waar je staat. Een paar punten die je zonder gereedschap kunt beoordelen:

• Leeftijd van je radiatoren. Hangen er nog exemplaren uit de jaren '80 of ouder, dan zijn die vrijwel zeker ontworpen voor hoge temperaturen en geven ze bij koeler water te weinig warmte af.
• De lagetemperatuurtest. Zet je cv-ketel eens op 50 graden aanvoertemperatuur. Blijft je woning op een koude dag comfortabel, dan is je afgiftesysteem al redelijk toekomstbestendig. Wordt het niet warm genoeg, dan weet je welke ruimtes aandacht vragen.
• Isolatie eerst. Een slecht geïsoleerde woning vraagt zoveel warmte dat zelfs de beste radiator het niet comfortabel krijgt. Isoleren verlaagt de warmtevraag en maakt lagetemperatuurverwarming pas echt haalbaar.

Twijfel je over de uitkomst, dan kan een erkende installateur een warmteverliesberekening maken. Die berekening laat per ruimte zien hoeveel vermogen je nodig hebt, zodat je geen te kleine of onnodig grote radiatoren koopt.

Vervangen op een logisch moment

Je hoeft niet te wachten tot de warmtepomp voor de deur staat. Elk natuurlijk moment is geschikt, bijvoorbeeld een badkamerverbouwing of het moment dat een radiator toch al slecht warm wordt. Door dan direct voor een lagetemperatuurmodel te kiezen, betaal je één keer en ben je meteen een stap verder in de verduurzaming van je woning.

Het ophangen van een nieuwe radiator kunnen handige doe-het-zelvers vaak zelf doen. Voor het aanpassen van cv-leidingen of het waterzijdig inregelen van je installatie (het afstemmen van de waterdoorstroming per radiator) is een erkende installateur de juiste partij. Zo haal je het maximale uit je nieuwe radiatoren, nu op je huidige ketel en straks op een duurzame warmtebron.