Amerikaans handelsbeleid zorgt voor onzekerheid bij Nederlandse exporteurs

De helft van de internationaal handelende Nederlandse ondernemers zegt hinder te ondervinden van het handelsbeleid van de Verenigde Staten. Dat blijkt uit de jaarlijkse Handelsmonitor van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

In 2025 en 2026 dreigde de Amerikaanse regering herhaaldelijk met nieuwe importtarieven. Volgens het onderzoek leidde dit bij veel ondernemers tot onzekerheid over de handelsrelatie met de VS. Zo gaf 40 procent van de ondervraagden aan dat de dreiging van handelsmaatregelen voor meer onzekerheid zorgde. Daarnaast kreeg 28 procent te maken met hogere kosten in de handelsketen en zag 18 procent de export naar de VS afnemen.

Geopolitieke spanningen raken ondernemers

Niet alleen het Amerikaanse handelsbeleid beïnvloedt internationale handel. Ook andere geopolitieke ontwikkelingen hebben effect op ondernemers. Zo zegt 40 procent negatieve gevolgen te ervaren van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.

Daarnaast wijzen ondernemers op andere risico’s. Zo ervaart 44 procent digitale dreigingen, vooral op het gebied van cybersecurity en databeveiliging. Ook stijgende kosten voor transport, energie en lonen drukken volgens veel bedrijven op de bedrijfsvoering.

Onzekerheid biedt ook kansen

Tegelijk zien sommige ondernemers in de geopolitieke ontwikkelingen ook nieuwe kansen. Zo verwacht 25 procent mogelijkheden door de stijgende defensie-uitgaven van NAVO-landen om aan de hogere NAVO-norm te voldoen.

Voorbeelden die worden genoemd zijn het leveren van textiel aan defensieorganisaties of ondersteuning bij de aanschaf van militair materieel, zoals onderzeeboten.

Positieve exportverwachtingen

Ondanks de geopolitieke spanningen en economische onzekerheid blijven Nederlandse ondernemers overwegend positief over hun exportvooruitzichten. Zo verwacht 79 procent van de ondervraagden dat hun export in de komende periode verder zal groeien.

Dat optimisme sluit aan bij de recente ontwikkeling: bij 45 procent van de ondernemers nam het exportvolume in 2025 toe ten opzichte van het jaar daarvoor.

Sterk internationaal imago

Volgens het onderzoek helpt ook het internationale imago van Nederland bij het zakendoen over de grens. Zeven op de tien ondernemers geven aan dat dit imago hun positie op buitenlandse markten versterkt.

Met name bedrijven in de tuinbouw, watersector en maritieme industrie profiteren daarvan. Internationale partners zien Nederland vaak als innovatief land: 74 procent van de ondernemers merkt dat beeld bij buitenlandse klanten. Daarnaast zegt 55 procent dat Nederlandse bedrijven sneller vertrouwen krijgen dan ondernemingen uit andere landen.

Over het onderzoek

De cijfers komen uit de jaarlijkse Handelsmonitor van RVO, uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Aan het onderzoek namen 1.162 internationaal actieve ondernemers deel.

RVO ondersteunt ondernemers die willen innoveren, verduurzamen of internationaal willen uitbreiden. In opdracht van ministeries, provincies en de Europese Unie biedt de organisatie honderden regelingen, waaronder subsidies, handelsmissies en internationale beurzen.